معماری گوتیک

    

            

    معماری گوتیک در دوره ای متولد و قدم به عرصه هنر گذاشت که آن دوره را قرون وسطی ( البته اواخر قرون وسطی) و برخی عصر ایمان نامیده اند و از لحاظ زمانی فاصله بین قرن دوازدهم تا اوایل قرن شانزدهم می باشد.

     این سبک معماری، یادگار دوره ای است که زندگی اجتماعی مردم دچار تغییر و تحول شده بود، حکام از لحاظ سیاسی قدرت بیشتری یافته و زندگی روستایی جای خود را به زندگی شهری و با اقتصاد مبتنی بر تجارت داده بود، در این دوره هیجانات مذهبی بر تمامی کارهای مردم از شاه تا گدا حکم فرما بود.

     مرکز علم نیز در این دوره کلیساها و علوم الهی بودند و علوم دیگر ( اشخاص غیر از روحانیون) در مرتبه نازلتری قرار داشتند، جامعه ای که معماری گوتیک در آن رشد یافت فئودالیسم انسجام یافته بود، جامعه ای بود که توجه خاصی به زنان می نمود و مریم مقدس، بانوی معنوی شوالیه های مذهبی بود.

شکل گیری معماری گوتیک در سه دوره قابل بررسی است :

الف) دوره ی گوتیک آغازین

ب) دوره ی گوتیک پیشرفته

ج) دوره ی گوتیک پسین

      معماری گوتیک از فرانسه آغاز شد। در این دوره از طاق های جناغی استفاده شد که نقش مسلح کننده را دارند ٬نور عنصر بسیار مهمی در طراحی های معماری گوتیک به شمار می رفت٬  از کلیساهای اولیه گوتیک می توان به کلیسای " نوتردام" پاریس اشاره نمود . معماری گوتیک در میانه ی سده ی سیزدهم به اوج خود رسید.

     در همین زمان کلیساهای جامع " رنس" ، " آمین" ٬ " بووه " ، " بورژ" و " شارتر" بنا شدند، در این دوره ارتفاع ساختمان زیاد شد، جزرها باریک و سبک گشتند।استفاده از شیشه های منقوش در طول سطح ساختمان به اوج خود رسید.

    در دوران پسین گوتیک از نقش و نگارهای نوک تیز بیشتر استفاده می شد و گوتیک شعله آسا نام گرفت. این روش در اواخر قرن پانزدهم به اوج خود رسید یکی از نمونه های بارز این روش کلیسای " سن مارکو" می باشد.

     پیکره تراشی هم که انعکاسی از عقاید و هنر مسیحی بود در این دوره به اوج خود رسید.

 

معماری رومانسک

    

            

      اوضاع واحوال اجتماعی پیش از قرون وسطی در دوره های یونان و روم موجب شده بود که آثار هنری ٬ بطور کلی هنر معماری به رشد و تداوم و ماندگاری قابل ملاحظه برسد.

     این وضعیت تا چند قرن بعد هم در اروپا دوام آورد. اما سرانجام جنگ ها و کشمکش ها پدید آمد تا اینکه در این برهه از زمان ( اواسط قرن دهم تا پایان قرن دوازدهم) هنر و سبک رمانسک( رومی وار) پا به عرصه گذاشت.

     رمانسک دوران بزرگ کلیساست. پیش از جنگ های صلیبی دو طبقه اجتماعی در سراسر اروپا از قدرت بسیاری برخوردار بودند. یکی فئودال ها و مالکین بودند و دیگری روحانیون مسیحی.

     پس از نخستین جنگ های صلیبی که منجر به تثبیت مقام کلیسا به عنوان رهبر مردم و دیگری برقراری روابط با شرق و آزادی و استقلال شهرها و راه های ارتباطی تجاری با کشورهای شرق زمین٬ این عوامل موجب گردید تا اروپائیان نگرشی تازه به هنر و اندیشه های یونان باستان داشته باشند و تحولات هنری در اروپا پدید آمد و آنرا رمانسک یا رومی وار نامیدند.

     عمده ترین ویژگی معماری دوره رمانسک بکارگیری قوس های نیم دایره رومی از سقف٬ همچنین استفاده از جزرهای سنگین بوده است. به طور کلی معماری رمانسکسه چیز را از روم اقتباس کرد: از باسیلیکا فرم خطی را برگرفت٬ از تئاتر طاق قوس قدیزه دار را٬ و از ساختمان های رومی بخصوص معبد پانتئون گنبد و قوس نیم دایره ای را کسب کرد.

     گسترش و اعتلای معماری سبک رومانسک در اروپا به طور مشخص در ۴ کشور: فرانسه٬ انگلستان٬ آلمان و اسپانیا قابل بررسی اند. در هر یک از کشورهای فوق معماری رومانسک به شیوه ای گوناگون و متنوع اجرا گردیده است.

     از کلیساهای معروف این دوران در فرانسه ٬ کلیساهای" سن مارتین تورس" و " سن سرنن" و در ایتالیا کلیساهای " سن آمبرجد" و " پیزا" و در انگلستان کلیساهای " دورم" را می توان نام برد.

     هنر پیکره تراشی وابسته به معماری که متروک شده و از یاد رفته بود٬ در دوران رمانسک مجدداْ رواج یافت. پیکره در این دوره بیشتر برای تعریف بنا بوده است.